Tiểu sử vua minh mạng

     
*

phần nhiều đóng góp đặc biệt của nhà vua Minh Mệnh so với nhà Nguyễn và lịch sử phong kiến việt nam

hầu hết đóng góp đặc biệt của nhà vua Minh Mệnh so với nhà Nguyễn và lịch sử phong kiến vn


hoàng đế Minh Mệnh (明 命) tên huý là Nguyễn Phúc Đảm (阮 福 膽) sinh vào năm 1791, trị vì từ năm 1820 đến lúc mất năm 1841, là vị Hoàng đế thứ hai của triều Nguyễn. Minh Mệnh được xem là một vị vua năng động, quyết đoán, thông suốt nho học, phát âm biết, coi trọng học vấn cùng là nhà thiết yếu trị, quân sự chiến lược tài ba. Bên dưới thời ông cực kỳ nhiều cải tân từ nội trị đến ngoại giao vẫn được tiến hành giúp cho quốc gia giai đoạn ông trị vì là thời kỳ thịnh trị nhất trong định kỳ sử chế độ quân gia chủ Nguyễn nói riêng và phong kiến việt nam nói chung.


Về quân sự:

Hoàng đế Minh Mệnh là người rất suy nghĩ quân sự quốc phòng, bởi vậy quân đội dưới thời ông được tổ chức khá hùng mạnh. Công ty vua nhiều lần thân hành ra thao trường tận mắt chứng kiến việc luyện tập của binh sĩ và đặt chính sách định kỳ cẩn thận tuyển. Ngay từ năm Minh Mệnh thứ nhất (1820) công ty vua đã cho tổ chức triển khai lại quân đội thành những binh chủng gồm bộ binh, thuỷ binh, kỵ binh, tượng binh với pháo thủ binh. Trong đó bộ binh là căn bản được phân làm cho 2 nhiều loại kinh binh và cơ binh. Kinh binh là quân nhân của triều đình đóng chủ yếu ở gớm thành và một số tỉnh trọng yếu. Tổ chức bên phía trong của kinh binh khá nghiêm ngặt được phân thành các doanh (gồm 4 doanh Thần cơ, chi phí phong, Long vũ, Hổ uy), mỗi doanh lại chia thành 5 vệ, từng vệ có 10 đội, mỗi đội bao gồm 50 lính; mở đầu có những Đội trưởng với Suất đội cai quản. Cơ binh là bộ đội riêng của từng tỉnh, cũng được chia thành các cơ, đội; mở màn có những Quản cơ cùng Suất đội cai quản. Những loại binh không giống được tổ chức gần giống bộ binh, cũng phân thành các vệ, đội tuy thế có tính chất riêng của từng loại.

Bạn đang xem: Tiểu sử vua minh mạng

Hoàng đế Minh Mệnh cũng rất chú trọng bức tốc trang bị mang lại quân nhóm thêm những vũ khí, thuyền bè, voi ngựa và các súng ống các loại lớn. Đặc biệt thuỷ quân thời kỳ này kế thừa những đội binh thuyền tinh nhuệ nhất của vua cha Gia Long lại được tăng tốc thêm một trong những tàu đi biển phệ bọc đồng như Phấn Bằng, Thuỵ Long, Linh Phượng, Tường Hạc, Thần Giao, Tiên Ly… đề nghị đã sát như cai quản được dải bờ biển lớn dài và một vài hải đảo ngoài khơi. Phần đa nơi bờ biển sung yếu đuối hoặc ngay gần Kinh đô, vua Minh Mệnh cho chế tạo hàng loạt những pháo đài canh phòng như Trấn Hải, Định Hải, Điện Hải… và không ngừng tăng cường phòng thủ. Vua cũng thường xuyên cử những đội tàu đi thăm dò, tuần thám những hải đảo kể cả các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Về khiếp tế:

Hoàng đế Minh Mệnh luôn âu yếm đời sinh sống nhân dân, chú trọng cải tiến và phát triển kinh tế, khao khát mang đến dân giàu, nước mạnh. Ông đã áp dụng nhiều chế độ thúc đẩy tài chính phát triển như khuyến khích khai hoang lấn biển; tăng nhanh thuỷ lợi đào sông bay lũ; hoàn chỉnh khối hệ thống đê điều ngơi nghỉ Bắc bộ; liên tục đo đạc, hoàn thiện sổ ruộng khu đất (địa bạ) trong toàn quốc; vẻ ngoài lại chính sách thu thuế đinh, điền, thuế muối, thuế khai thác mỏ, thuế sản vật, thuế buôn bán tại những cửa quan, bến chợ, thuế cảng cho các thuyền buôn nước ngoài; khai mở nhiều ngành thêm vào mới…

Vì vậy trong hai mươi năm trị vì chưng của nhà vua Minh Mệnh, nền kinh tế tài chính Việt phái nam đã bao hàm thành tựu tuyệt nhất định, những vùng đất mới được khai khẩn thành lập như thị trấn Tiền Hải tỉnh phái nam Định; thị xã Kim đánh tỉnh Ninh Bình; đào dứt sông Vĩnh Tế sống Nam kỳ, sông thoát lũ Cửu An sống Hưng Yên; ruộng đất canh tác được mở rộng, dân sinh được tăng thêm. Thời kỳ này nhiều các loại máy móc mang tính chất mới mẻ phục vụ thiết thực đời sống được chế tạo như máy xẻ gỗ chạy cân sức trâu, sức nước; đồ vật nghiền dung dịch súng; vật dụng tưới nước cho đồng ruộng… Đặc biệt năm 1839 những người dân thợ vn đã đóng thành công chiếc tàu thuỷ chạy bởi hơi nước thứ nhất và thay thế sửa chữa được một vài tàu thuyền cài của nước ngoài bị hỏng hỏng. Vua còn ban dụ mang lại lập bên dưỡng tế sẽ giúp đỡ đỡ những người dân tàn tật, già cả, nghèo khó; bãi bỏ những bài toán gây phiền phí cho dân như lệ bắt những địa phương tiến thú rừng mang đến các đợt nghỉ lễ kị; để lệ định kỳ report giá thóc gạo, thực phẩm ở những nơi; cấm tư thương đầu tư mạnh bán trộm thóc gạo; giảm thuế, chẩn cấp, xuất kho bán thóc rẻ mang đến dân các vùng bị thiên tai đói kém; yêu thương cầu các tỉnh xuất lúa tương đương trong kho cho dân nghèo vay để làm mùa làm cho nông nghiệp không biến thành đình trệ, bài toán mất mùa không tác động đến đời sống nhân dân.

Về ngoại giao:

Hoàng đế Minh Mệnh là người chủ sở hữu trương trường đoản cú cường dân tộc bản địa nên trong quan hệ bang giao với các nước hồ hết khá chắc nịch và luôn luôn giữ nỗ lực chủ động. Ngay khi mới lên ngôi, vua Minh Mệnh vẫn xin đơn vị Thanh có thể chấp nhận được đổi quốc hiệu việt nam thành Đại Nam, ngụ ý là 1 nước to ở phía Nam tuy nhiên triều đình nhà Thanh ko chấp thuận. Năm 1839 khi thấy đơn vị Thanh giảm sút ông đã chính thức ra mắt quốc hiệu Đại Nam, quốc hiệu này tồn tại cho tới hết triều Nguyễn năm 1945. Trong tình dục với đơn vị Thanh là nước lớn nhà vua Minh Mệnh chủ trương thần phục nhưng đối với các nước nhỏ như Ai Lao, Cao Miên, Chân Lạp ông chủ trương áp để quyền bảo hộ. Đối với phương Tây, vua Minh Mệnh hầu như không gồm thiện cảm, đặc biệt là việc vua không thích hợp đạo Thiên chúa đề nghị trong suốt thời hạn trị vì, việc truyền bá đạo này đa số bị cấm. Tuy nhiên vua Minh Mệnh là tín đồ khá nặng tứ tưởng bế quan toả cảng mà lại thời kỳ này các tàu buôn của nước bên cạnh đó vào thảo luận mậu dịch với việt nam khá tấp nập. Trong đó chủ yếu là những tàu của người Thanh và một vài tàu của những nước phương tây như Pháp, Anh, Tây Ban Nha xin vào buôn bán tại những cảng cửa Lác (Nam Định), cửa ngõ Hội (Nghệ An), cửa Đà Nẵng, cửa ngõ Đại Chiêm (Hội An), cửa ngõ Thị nại (Quy Nhơn), Vũng Lấm (Phú Yên), cửa đề nghị Giờ (Gia Định)… bên vua cũng là fan khá hiện đại và thích tò mò nên thường khuyến khích quần thần học hỏi và chia sẻ phương Tây những công thức sản xuất máy móc mới, nhất là trong lĩnh vực sản xuất tàu thuyền đi biển.

Về văn hoá giáo dục:

Hoàng đế Minh Mệnh là fan rất quý trọng học vấn, khoa cử, bản thân công ty vua cũng là một trong những học giả từng làm cho thơ, biên soạn sách, luôn khuyến khích quần thần chăm chỉ đọc sách, biên soạn sách vở và giấy tờ và mong muốn trọng dụng người có kiến thức. Vua từng dụ rằng:Đạo trị nước chép ở sách vở, ko xem rộng xét kỹ không thể biết hết được. Ni thư viện Thanh Hoà chứa được nhiều sách lạ bốn phương, lũ khanh dịp rỗi bài toán mà gồm chí đọc sách thì mượn mà lại xem<1>. Ngay năm Minh Mệnh đầu tiên (1820), đơn vị vua đã xuống chiếu xem thêm thông tin sách cũTrẫm chú ý điển xưa làm theo chí trước, suy nghĩ rằng nhờ vào công đức các đời mở đắp mới có ngày nay, càng muốn nắm rõ rệt vết xưa, giao đến sử quan lại thuật lại… Vậy chuẩn chỉnh cho quan tiền dân vào ngoài, phàm đơn vị nào cất được những bản biên chép điển cũ của triều trước thì không kể tường tuyệt lược đem nguyên phiên bản tiến nộp hoặc đưa mang lại nhà nước sao chép, đều có khen thưởng<2>.Do đó trong ko kể đều lấy các bản biên chép cho dâng nộp như Thượng thư Trịnh Hoài Đức dâng sáchGia Định thông chí(3 quyển) cùng sáchMinh Bột di ngư văn thảo, Chiêm hậu Hoàng Công Tài dâng sáchBản triều ngọc phảvà sáchKỷ sự, Cung Văn Hy fan phủ Quảng Đức dâng sáchKhai quốc công nghiệp diễn chí(7 quyển), Nguyễn Đình Chính bạn Thanh Hoa dưng sáchMinh tương khải cáo lục(34 điều), Võ Nguyên Biều người quảng ngãi dâng sáchCố sự biên lục(1 quyển), vua phần đa khen và mang đến thưởng kim cương lụa theo các bậc không giống nhau. Những năm tiếp đến quần thần liên tiếp biên biên soạn được tương đối nhiều sách có giá trị nhưKhâm định vạn niên thư, kế hoạch triều hiến chương nhiều loại chí(49 quyển),Liệt thánh thực lục, định kỳ đại kỷ nguyên, Khang chũm lục, Hội điển toát yếu(14 quyển)… Vua còn cho dựng Quốc sử tiệm và sai các nho thần soạn quốc sử thực lục; cho thay đổi tông miếu đặt các chức Miếu lang, Miếu vượt lấy người trong tôn thất nhằm trông coi việc thờ cúng; hoàn thành việc xây dừng Hoàng thành, đặt tên đường phố trong tởm thành; thống nhất vấn đề đo lường, y phục trong toàn quốc…

Đối với việc học tập khoa cử nhà vua đặc biệt chăm lo, năm 1821 cho thành lập nhà Quốc tử giám, trung tâm làm Giảng đường, phía trước là Di luân đường, phía hai bên tả hữu có tác dụng phòng ở cho tôn sinh, giám sinh; lại đổi đặt các chức Tế tửu, tư nghiệp đứng đầu. Cũng năm đó mở ân khoa thi Hương đầu tiên dưới triều Minh Mệnh, năm sau mở khoa thi Tiến sĩ thứ nhất dưới triều Nguyễn, đôi khi cũng định lại quy định thi cử. Trước đây 6 năm tổ chức triển khai một khoa nay vẻ ngoài thành 3 năm một khoa, thời gian trước thi hương thơm thì năm tiếp theo thi Hội cùng thi Đình; lại đổi đặt danh hiệu học vị những người trúng tuyển, mùi hương cống biến thành Cử nhân, Sinh đồ thay đổi Tú tài; không lấy ts Đệ nhất cạnh bên chỉ rước Đệ nhị sát và Đệ tam giáp; bên cạnh đó vua Minh Mệnh mang đến lấy đỗ thêm những người dân có số điểm gần gần cạnh với hạng Đệ tam giáp điện thoại tư vấn là Phó bảng. Chỉ tính riêng những khoa thi Tiến sĩ, triều Minh Mệnh tổ chức được 6 khoa vào những năm Minh Mệnh sản phẩm công nghệ 3 (1822), Minh Mệnh thiết bị 7 (1826), Minh Mệnh 10 (1829), Minh Mệnh 13 (1832), Minh Mệnh 16 (1835), Minh Mệnh 19 (1838), lấy đỗ được 56 tiến sỹ và 20 Phó bảng<3>.

Về tổ chức cỗ máy hành chính:

Ngay tự khi mới lên ngôi, nhà vua Minh Mệnh đã cho cải định và thiết đặt thêm một vài cơ quan liêu trong hệ thống cỗ máy hành bao gồm so với các triều đại trước như đổi để Văn thư chống sau đổi có tác dụng Nội các để giúp việc; thay đổi Nội vật dụng gia thành Nội vụ phủ, Ngoại đồ dùng gia thành Vũ khố; thành lập Cơ mật viện, Đô gần kề viện, Tôn nhân phủ; chỉnh đốn Lục Bộ, đặt thêm các Khoa; định lại toàn bộ hệ thống quan chế, viên ngạch, phẩm trật, lương bổng; cơ cấu lại tổ chức triển khai của hầu hết các cơ quan; đặt thêm nhiều chức danh mới; khí cụ lại số lượng, viên ngạch cho từng đơn vị… Đặc biệt năm Minh Mệnh 12-13 (1831-1832), đơn vị vua thực hiện một công cuộc cách tân hành bao gồm lớn, trong những số đó chia định lại địa hạt trong cả nước; đổi những trấn, đạo thành tỉnh<4>. Sau thời điểm phân định lại những địa hạt, vua cho thiết đặt các chức quan lại coi giữ cùng định quy tắc làm việc.

Nhà vua cũng mang lại đặt lại các nghi thức thiết triều ở điện Thái Hoà, định lệ thiết triều tham gia tấu việc<5>, phép tắc chế cấp “Lục đầu bài” cho các nha dâng lên khi yêu cầu tâu việc, định lệ những nha phụng giữ bản phê chữ đỏ (châu bản), định lại quy thức văn bản và đệ trình văn bản… Vua là người cần cù mẫn cán, việc chính sự trong bên cạnh lớn nhỏ dại đều mong mỏi xét qua, những văn bản quan trọng số đông đều tự bản thân nghĩ soạn. SáchĐại phái mạnh thực lục bao gồm biênchép:Vua sáng sủa suốt cẩn trọng về bao gồm thể. Gần như chương sớ trong ngoài tâu lên nhất nhất coi qua, dụ tận mặt cho những nha suy nghĩ chỉ phê phát, việc đặc biệt quan trọng thì số đông vua tự suy nghĩ soạn, hoặc thảo ra hoặc châu phê. Có phiên bản phê bắt đầu từ đấy<6>. Vua thấy tự trước tới lúc này chương sớ bốn phương tâu lên, các bộ thần đông đảo mở phong phân bì phụ coi trước, thấy câu hỏi gì không đặc trưng thì vứt không tâu, bèn sắc mang đến Lục bộ từ ni chương sớ có cái nào chưa hợp cũng đem việc trình rõ, ko được từ bỏ ý bác đi để đề phòng sự bít lấp. Vua chuẩn chỉnh định những chiếu văn lúc ban cha đều yêu cầu niêm yết ngơi nghỉ Phu văn lâu, các Tri huyện 3 thị xã trong gớm kỳ cần dẫn kỳ lão, mùi hương lý, thân hào mang lại trước lầu để lạy xem. Vua lại cho đặt thêm những trạm dịch ở khiếp và những tỉnh để việc chuyển phạt công văn sách vở và giấy tờ giữa những cơ quan lại được lập cập kịp thời.

Xem thêm: Đặt Hành Lý Ký Gửi Vietjet Air (Vj), Mua Thêm Kg Hành Lý Vietjet Như Thế Nào

Có thể nói, Minh Mệnh là vị hoàng đế rất siêng cần, chổ chính giữa huyết; đặc biệt ông là người rất năng đụng và sáng tạo. Những cải tân trong thời đại ông trị vì được các nhà nghiên cứu lịch sử vẻ vang so sánh với cải cách của vua Lê Thánh Tông năm 1471 và review là một trong những hai cuộc cải tân có quy mô lớn số 1 và đạt hiệu quả tối đa trong lịch sử dân tộc phong con kiến Việt Nam. Đánh giá bán về con người tương tự như sự nghiệp của nhà vua Minh Mệnh, è cổ Trọng Kim một sử thần cuối triều Nguyễn vào sáchViệt phái mạnh sử lượcđã bao gồm những nhận định và đánh giá khá xác đáng rằng:Trong đời Thánh Tổ làm cho vua, pháp luật, chế độ điều gì rồi cũng sửa sang lại cả, làm cho thành một nước gồm cương kỷ. Nhưng lại chỉ vị ngài nghiêm ngặt quá, cứ nhất thiết theo cổ, không tuỳ thời mà biến hoá phong tục; lại phân vân khoan dung cho sự sùng tín, đem giết hại những người theo đạo, lại giỏi giao với ngoại quốc làm do đó nước nam ta ở một mình một mình. Đã tuyệt rằng rất nhiều điều tội vạ ấy là trọng trách chung cả triều đình cùng cả bọn sĩ phu vn lúc bấy giờ, chứ không hề riêng chi một mình ngài, dẫu vậy ngài là ông vua chuyên chế một nước, việc trong nước tuyệt dở cố kỉnh nào ngài cũng có một trong những phần trách nhiệm vô cùng to, ko có gì chối trường đoản cú được. Vậy cứ bình tình nhưng mà xét thì chủ yếu trị của ngài tuy có nhiều điều hay, nhưng lại cũng có tương đối nhiều điều dở; ngài biết cương mà lừng khừng nhu, ngài gồm uy quyền mà ít độ lượng, ngài biết gồm dân gồm nước mà đắn đo thời cầm cố tiến hoá. Bởi vậy nên nói rằng ngài là 1 trong những anh quân thì khí quá, nhưng nói rằng ngài là bạo quân thì ko công bằng. Tuy nhiên nào khoác lòng, ngài là 1 ông vua thông minh, có quả cảm, nhiệt tình lo việc nước, tưởng về bản triều công ty Nguyễn chưa xuất hiện ông vua nào có tác dụng được nhiều các bước hơn ngài vậy<7>.

CHÚ THÍCH:

<1>Quốc sử cửa hàng triều Nguyễn (2003),Đại nam giới thực lục, tập 2 (chính biên), phiên bản dịch, Nxb Giáo dục, Hà Nội, trg 40.

<2>Quốc sử quán triều Nguyễn (2003), Đại phái nam thực lục, tập 2 (chính biên), bản dịch, Nxb Giáo dục, Hà Nội, trg 63.

<3>Ngô Đức Thọ chủ biên (1993),Các nhà khoa bảng nước ta 1075 – 1919, Nxb Văn học, Hà Nội, trg 971.

<4>Năm Minh Mệnh 12 (1831) phân định địa phân tử từ Quảng Bình trở ra Bắc, năm Minh Mệnh 13 (1832) phân định địa phân tử từ Quảng nam giới trở vào Nam.

<5>Mỗi mon đại triều 2 ngày: mồng 1 cùng rằm; hay triều 4 ngày: mồng 5, 11, 21, 25; tâu câu hỏi 9 ngày: mồng 3, 7, 9, 13, 17, 19, 23, 27, 29; đình nghị 4 ngày: mồng 2, 8, 16, 24. Hàng ngày phải có một viên Thiêm sự hoặc Lang trung sở tại ở triều phòng, mặt đường quan thì hội sinh hoạt công thự để triển khai việc. Nếu có câu hỏi khẩn trọng thì bắt buộc tâu ngay lập tức không kể lệ này (Đại nam thực lục chủ yếu biên, tập 2, trang 208).

<6>Quốc sử quán triều Nguyễn (2003),Đại phái mạnh thực lục, tập 2 (chính biên), bản dịch, Nxb Giáo dục, Hà Nội, trg 39.

<7>Trần Trọng Kim (1999),Việt phái mạnh sử lược, NXB văn hóa truyền thống thông tin, Hà Nội, trg 493 – 494.


Chuyên mục: Du lịch